پس معلوم مىشود آيه شريفه آن مخالطه با يتيم را تجويز مىكند كه مخالطه برادرانه باشد ، مخالطه دو برادر كه در حقوق اجتماعى بين مردم برابرند آنچه از مالش برداشته مىشود ، مانند و برابر همان مالى است كه به او مىدهند پس آيه مورد بحث مقابل آيه : « وَآتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ ، وَلا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ ، وَلا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّه كانَ حُوباً كَبِيراً » « 1 » قرار دارد ، و اين محاذات يكى از شواهدى است بر اينكه در آيه مورد بحث نوعى تخفيف و تسهيل داده شده ، هم چنان كه ذيل آيه نيز بر آن دلالت كرد و نيز جمله : * ( « وَاللَّه يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ » ) * هم تا حدى بر آن دلالت داشت . پس معناى آيه چنين است كه آميزش با ايتام اگر ضرورى شد جايز است ( و اين همان تخفيف نامبرده است ) ، ولى بايد نظير مخالطت دو برادر باشد يعنى با تساوى حقوق باشد ، آن وقت است كه ديگر جاى ترس و دلواپسى نيست ، چون اين عمل اگر به فرض ، اصلاح باشد ، آن هم اصلاح حقيقى نه صورى ، عمل خيرى است ، و حقيقت امر هم بر خدا پوشيده نيست ، تا بترسيد مبادا صرفا به خاطر اينكه مخالطت كرده‌ايد از شما مؤاخذه كند ، نه خداى سبحان مفسد را از مصلح تميز مىدهد . « * ( وَاللَّه يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ) * . . . » كلمه ( يعلم ) نسبت به كلمه ( مفسد ) كه مفعول آن است بدون واسطه عمل كرده ، ولى كلمه ( مصلح ) را با حرف ( من ) مفعول خود كرده ، و اين گويا بدين جهت است كه كلمه ( يعلم ) در اينجا متضمن معناى تميز است ، و كلمه ( عنت ) به معناى كلفت و مشقت است . بحث روايتى در كافى از على بن يقطين روايت كرده كه گفت : مهدى عباسى از ابى الحسن موسى بن جعفر ع از شراب پرسيد ، آيا در كتاب خدا حرام است يا خير ؟ چون كه مردم منهى بودن آن را مىدانند ولى حرمتش را نمىدانند . حضرت فرمود بلكه حرام است ، پرسيد در كجاى قرآن تحريم شده اى ابا الحسن ؟ فرمود : در آيه : « إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَما بَطَنَ ، وَالإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ » ، آن گاه امام پس از چند كلمه فرمود : اما اثم عينا همان خمر است ، براى اينكه در جاى ديگر فرموده : * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ ، وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ ، وَإِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما » ) * پس به حكم اين آيه خمر و ميسر در كتاب خدا اثم

--> ( 1 ) سوره نسا آيه 2